Kaaimeersen

Situering

De Kaaimeersen, een natuurgebied van 7 hectare, is een deel van het vroegere overstromingsgebied van de Bovenschelde. Het bevindt zich in Meilegem, deelgemeente van Zwalm. De sterk kronkelende Bovenschelde werd eind negentiende eeuw om economische redenen rechtgetrokken. Langs één van de vele afgesneden bochten van deze rivier, bevinden zich nu de Kaaimeersen. De naam 'Kaaimeersen' is afgeleid van het nabije Provinciaal Natuureducatief Centrum De Kaaihoeve.

Rond de Kaaimeersen vind je nog enkele waardevolle archeologische sites zoals 'Het Kouterken' en het oude spoorwegdijkje dat vroeger de Kaaihoeve verbond met de scheepvaart op de nieuwe Schelde. De Kaaihoeve heeft immers eeuwenlang een overslagfunctie gehad op de Schelde voor het laden en lossen van goederen.

Beheer

Spontane bosontwikkeling

De vroeger aan de rand aangeplante bosjes Canadese populier werden gekapt en nieuw opgeschoten populierboompjes worden jaarlijks verwijderd. In de ondergroei was er spontane bosontwikkeling die nu terug alle kansen krijgt. De inheemse boomsoorten die hier voorkomen (wilg, es, els, meidoorn, zomereik e.d.) zijn immers waardevol én typisch voor dit soort riviermeanders. Hier en daar werden, om watervogels de nodige beschutting te geven, wilgen en elzen aangeplant.

Grachten en waterpeilbeheer resulteren in natte graslanden

Het grootste deel van het jaar, tussen 15 november en 1 juli, wordt het waterpeil van dit gebied verhoogd door het regenwater op te houden met schotbalken. Een nieuw aangelegd laag dijkje vermijdt dat het water terug wegvloeit.
De historisch aanwezige grachten kregen zacht hellende oevers en op twee plaatsen werden ze terug in verbinding gesteld met de Oude Scheldemeander. Dit creëert paaimogelijkheden voor vissen. Verder werden twee dichtslibbende laaggelegen plaatsen terug uitgegraven. Op die manier komen deze plaatsen in de winter onder water en staan ze in de zomer droog. De zo ontstane overgangsgebieden, die zeer nat tot vochtig kunnen zijn, zijn aantrekkelijke gebieden voor allerhande planten, water- en weidevogels.

Tijdens het droge seizoen worden de graslanden gemaaid en in de nabije toekomst begraasd door koeien of paarden. Zo verarmt de bodem, waardoor er meer plantensoorten groeien. Waar nodig worden opgeschoten wilgen en haarden van akkerdistel verwijderd.

Resultaten: meer, zelfs bedreigde soorten

Hoe klein ook, de Kaaimeersen hebben zich nu al ontwikkeld tot een 'hotspot' voor planten en overwinterende watervogels. Een aantal bedreigde diersoorten (de zogenaamde Rode Lijst-soorten) duiken hier nú al op, hoewel dit reservaat nog zeer jong is. Dit belooft voor de toekomst!

Wandelen en fietsen in en nabij het gebied

Het gebied is toegankelijk voor wandelaars, fietsen kan je op de wegen errond. Er werd een stuk knuppelpad aangelegd en het bestaande wandelpad langs de Oude Scheldearm werd meer naar binnen verplaatst om oeverzones met Riet, Lisdodde en Zegge meer kansen te geven. Een stuk van het pad is niet toegankelijk in de winter en de lente wegens het hoge waterpeil. Op die manier worden broedende vogels ook minder gestoord. Voor de vogelliefhebbers is een vogelkijkhut aangelegd.

Dichtbij passeert ook de wandelroute Zwalmbeekroute, en het fietsroutenetwerk. Bzkijk hiervoor de linken onderaan.

Contact

provinciaal natuureducatief centrum (PNEC) De Kaaihoeve
PNEC De Kaaihoeve
Oude Scheldestraat 16
9630 Zwalm